Windesheim
 
Dementees
Misschien staat dit woord nog niet in je woordenboek. Wie weet voeg je het alvast toe ergens in de kantlijn. Wat mij betreft is het  een onmisbaar woord, verwijzend naar wat ons allen aangaat.

Dementees zijn de opgevangen, opgeluisterde, opgeschreven woorden en boodschappen in de taal van demente ouderen. Het is als poëzie maar is het net niet.
Het zijn Paula Irik en Thijs Tromp en mogelijk anderen die dit woord deden ontstaan. Niet achter een bureau, maar in en vanuit de ontmoeting met mensen, in zorginstellingen. Mensen die door hun dementie deels de weg kwijt zijn, maar deels ook ons de weg wijzen.
Afgelopen week  verscheen “Een beetje boos mag best”. Een prachtig boekje met dementees, gedichten en illustraties, van een bijzonder trio. Te weten Paula Irik, Bette Westera en Sylvia Weve in samenspraak met vier bewoners.

In de werkmethode die Paula Irik met anderen ontwikkelde, is de praktijk van aandacht, tijd, samen muziek maken, verbeelding zoeken, basis van een ontmoeting met mensen met dementie.
Bij alle bijeenkomsten zijn door de jaren heen notulen gemaakt, waar in de zinnen, woorden, flarden van verhalen zijn genoteerd en bewaard.  Deze verslagligging van mensen die vaak niet gehoord en gezien worden, vind ik in zijn eenvoud maatschappelijk en politiek betekenis. Er is moeite genomen om juist deze woorden zorgvuldig te noteren en van betekenis te laten zijn.

De jarenlange praktijk levert op dat mensen worden gehoord met hun taal, lied, gebaar, soms een zin, een gedicht, soms maar een woord. De presentatie liet zien dat het ontmoetingswerk dat zo is ontstaan, waardevol is en mensen een stem en gezicht geeft op heel verschillende manieren en aanstekelijk is voor ieder die in deze setting werkt of verblijft.

Geen idealisering van het werk, de ziekte, maar wel een wijze om in de wereld van  sonore, indringendheid van de dementie en de beeldvorming over ouderenzorg, een tegenstem te laten zien, een ander verhaal te laten horen.

Het is een aardig klein boekje, om cadeau te geven of te lezen in de zomer. Maar het is meer dan aardig als bericht voor deze zomer. Klein kan veel. In de bedding van aandachtigheid, liefdevolle bejegening, zorgzaam te horen wat te horen is, schuilt een wonder. Het roept halt aan andere machten of wijst op zijn minst een ander spoor.

Paula Irik nam afscheid in de afgelopen week van Cordaan en bewoners. Voor haar jarenlange inzet voor dit werk mogen we haar zeer erkentelijk zijn, voor werk van geestelijk verzorging in brede zin van het woord.  Dat de opdelving van dementees en alles wat daarbij hoort een goede navolging krijgt op veel plekken.

Marchien Timmerman


Een beetje boos mag best – Paula Irik, Bette Westera en Sylvia Weve. Uitgeverij Elikser
ISBN 978 94 6365 0663

© 2019 Hogeschool Windesheim - Privacy - Algemene voorwaarden - Disclaimer