In deze nieuwsbrief informeren wij u over de huidige stand van zaken van het onderzoeksprogramma.

Windesheim Online lezen
nieuwsbrief samen beslissen maart 2015
Formeel is het onderzoeksprogramma Samen Beslissen in december 2014 afgerond. In dit onderzoeksprogramma onderzochten we welke keuzes ouderen met vergeetachtigheidklachten of dementie en hun naasten moeten maken. En hoe deze keuzes worden gemaakt en ondersteund kunnen worden door een digitale tool. Interviews en focusgroepen waren belangrijke instrumenten om hier zicht op te krijgen.  In deze nieuwsbrief informeren wij u over de huidige stand van zaken van het onderzoeksprogramma.
 
Inhoud
Doel en resultaten
Pilot DEbeslisgids
Vervolgaanvraag BeslisWiz
Presentaties
Handboek over gezamenlijke besluitvorming
Filmpje over gezamenlijke besluitvorming
Het belang van een goede probleemverheldering
Cursus over gezamenlijke besluitvorming 
Expertisecentrum dementie
Doel en resultaten
Doelen van het onderzoeksprogramma Samen Beslissen waren:
  • Kennis ontwikkelen over hoe “samen beslissen” verloopt in het dagelijkse bestaan van mensen met dementie.
  • Competenties beschrijven voor casemanagers dementie voor het ondersteunen van het komen tot keuzes.
  • Een digitaal instrument ontwikkelen ter ondersteuning van het beslisproces.

Resultaten van het onderzoeksprogramma Samen Beslissen zijn:

  • Een model van hoe gezamenlijke besluitvorming verloopt in de situatie van mensen met dementie, hun mantelzorgers en hulpverleners.
  • Een beschrijving van stappen van gezamenlijke besluitvorming bij dementie.
  • Een beschrijving van benodigde competenties voor hulpverleners die gezamenlijke besluitvorming willen ondersteunen.
  • DEbeslisgids: een prototype van een digitale tool die gezamenlijke besluitvorming ondersteunt.
  • Cursus voor hulpverleners over het ondersteunen van gezamenlijke besluitvorming bij dementie.
  • Een handboek over gezamenlijke besluitvorming in complexe situaties (in ontwikkeling).
  • Een educatief filmpje over gezamenlijke besluitvorming bij dementie (in ontwikkeling).
Pilot DEbeslisgids
In november 2014 is de pilot met de DEbeslisgids afgerond. Dit is een digitaal hulpmiddel dat gezamenlijke besluitvorming ondersteunt. Gedurende vijf maanden hebben vier zorgnetwerken  bestaande uit vier mensen met dementie, hun dertien mantelzorgers en drie casemanagers de DEbeslisgids op een iPad getest. Dit leverde uiteraard de nodige feedback op ter verbetering.

'Makkelijker meepraten'
De ‘chat’-functie waarin netwerkleden met elkaar kunnen praten werd door de meeste deelnemers gewaardeerd. Het geeft alle netwerkleden dezelfde informatie en dat werd op prijs gesteld. Ook mantelzorgers op afstand konden zo veel makkelijker ‘meepraten’.

Hulp bij stuctureren 
De mogelijkheid om individuele meningen te kunnen geven over onderwerpen die bij dementie kunnen spelen werd ook positief gewaardeerd. Het gaf waardevolle informatie aan de casemanager die haar acties daar goed op af kan stemmen. Een aantal deelnemers meende dat zij de DEbeslisgids nog niet nodig hadden. Zij waren het wel met de overige deelnemers eens dat de DEbeslisgids helpt bij het structureren van gedachten en het gestructureerd toewerken  naar een oplossing. Genoeg informatie dus om de DEbeslisgids mee te kunnen verbeteren en door te ontwikkelen tot een app zodat deze daadwerkelijk in de praktijk gebruikt kan worden.

Meer uitleg over DEbeslisgids vindt u hier.
Vervolgaanvraag BeslisWiz
Voor het verbeteren van de DEbeslisgids hebben we subsidie nodig. Begin maart hebben we dan ook een projectidee ingediend bij Memorabel voor de BeslisWiz aanpak. De BeslisWiz aanpak bestaat uit een verbeterde interactieve web tool (de DEbeslisgids), daarnaast een werkwijze om gezamenlijke besluitvorming vorm te geven en een instructie voor de gebruikers.

De BeslisWiz aanpak willen we in de praktijk bij veel deelnemers onderzoeken. We zijn daarbij geïnteresseerd in de effecten van de aanpak: in hoeverre worden wensen van mensen met dementie en mantelzorgers gerespecteerd, hoe tevreden zijn ze met de keuzes en de kwaliteit van zorg, en wat doet het met de belastbaarheid van de mantelzorgers. Daarnaast spelen kosten in de zorg een grote rol, daarom doen we ook een kostenevaluatie. We hopen dat we dit projectidee verder mogen uitwerken.
Presentaties
Marijke Span en Leontine Groen-van de Ven hebben een aantal presentaties gegeven tijdens congressen bij o.a. de Alzheimer Conference in Glasgow en op de Geriatriedag 2015 in Den Bosch.  
Alzheimer Europe
In oktober 2014 was dit congres, georganiseerd door de Europese Alzheimer vereniging een mooie mogelijkheid om in contact te komen met andere onderzoekers op dit terrein.
Lees meer
 
Handboek
over gezamenlijke besluitvorming in complexe situaties
Vanuit de ervaringen opgedaan met dit project, werken we momenteel aan een handboek voor zorg- en welzijn professionals over gezamenlijke besluitvorming in complexe situaties. Uiteraard krijgen mensen met dementie hierin de nodige aandacht. Maar, ook andere doelgroepen komen aan bod waaronder: mensen met psychische problemen, kwetsbare ouderen die zelfstandig wonen en ouderen die oorspronkelijk uit het buitenland komen. Naar verwachting komt dit handboek onder redactie van Jan Jukema en Carolien Smits uit in het voorjaar van 2016.
Filmpje over gezamenlijke besluitvorming bij dementie
Gezamenlijke besluitvorming lijkt zo gemakkelijk en is toch zo lastig. Woorden schieten te kort om de complexe praktijk te laten zien. Daarom is een handboek gezamenlijke besluitvorming niet voldoende. Een training laat je ervaren hoe het in de praktijk (niet) werkt. Naast de training ontwikkelen we momenteel met het Zwolse bedrijf Brainstud een zogenaamde Whiteboard animation: een filmpje dat binnen 2 minuten gezamenlijke besluitvorming bij dementie in beeld brengt. Het filmpje plaatsen we binnen twee maanden op onze website.
Het belang van een goede probleemverheldering
Uit ons onderzoek blijkt dat een goede probleemverheldering een essentiële stap is binnen gezamenlijke besluitvorming.
Dit lijkt een open deur, maar in de praktijk blijkt het niet altijd eenvoudig te zijn. Dit heeft er mee te maken dat de verschillende betrokkenen in de situatie, de persoon met dementie, diens mantelzorgers en professionele zorgverleners, ieder hun eigen kijk hebben op de situatie. Ze hebben elk hun eigen zorgen. Deze worden niet altijd uitgesproken.

Dit kan tot miscommunicatie leiden bij het komen tot beslissingen, of betrokkenen blijven ontevreden omdat ze zich niet gehoord voelen. Wat een goede probleemverheldering ook in de weg staat, is dat professionele zorgverleners en mantelzorgers vaak meer bezig zijn met oplossingen bedenken. Als het probleem nog niet helder is, kunnen er echter oplossingen worden bedacht die niet goed aansluiten bij wat er werkelijk speelt. Leontine Groen- van de Ven werkt aan een artikel waarin ze de verschillende stappen van gezamenlijke besluitvorming bij dementie beschrijft. Een belangrijke boodschap van dit artikel is dat een goede probleemverheldering essentieel is voor een goed verloop van het beslisproces.
Cursus over gezamenlijke besluitvorming
Al sinds een aantal jaar verzorgen de onderzoekers een dagdeel over gezamenlijke besluitvorming in de cursus ‘Casemanagement dementie’ van Windesheim.
Sinds kort is dit onderdeel uitgebreid met oefenen in de praktijk en reflectie hierop in een tweede dagdeel. De cursisten oefenen verschillende type gesprekken die samen de stappen vormen van gezamenlijke besluitvorming: het kwestiegesprek, het keuzegesprek, het optiegesprek, het beslisgesprek en het terugkijkgesprek. Casemanagers ervaren houvast aan de stappen:

“Eerst vond ik de stappen kunstmatig. Ik twijfelde omdat in de praktijk vaak alles door elkaar loopt. Maar, de stappen geven juist houvast. Ik zie het nu eerder als bijvoorbeeld een dochter al met een beslissing bezig is, terwijl het probleem nog niet eens helder is.”
Vóór de zomer ronden we de opzet van een training voor professionals af.
Expertisecentrum dementie
Per 1 januari 2015 is Marijke Span gestart als kwartiermaker van een expertisecentrum Dementie van Windesheim. Doel van dit expertisecentrum is om toe te werken naar een duurzame samenwerking van onderzoek, onderwijs en de praktijk. We willen daarmee professionals ondersteunen bij het verbeteren van de dementiezorg. Dit doen we door het bundelen van aanwezige kennis over dementie en het toewerken naar een gezamenlijke onderzoeksagenda met de praktijk. Uit gesprekken met mensen werkzaam rond onderzoek, onderwijs of de praktijk van dementie blijkt dat er een groot draagvlak is voor dit expertisecentrum. Aankomend jaar gaan we kijken welke vorm het krijgt, op welke thema’s we ons eerst gaan richten en welke financiële middelen daarvoor nodig zijn. Een mooi uitdaging binnen het veranderende zorglandschap die we graag aangaan.
Meer weten over het onderzoek?
Op www.windesheim.nl/onderzoek vindt u meer informatie.

Liever een papieren versie?
Deze vraagt u aan via:

Windesheim KC Gezondheid en Welzijn Antwoordnummer 3330
8000 VB ZWOLLE
 
Afmelden
Afmelden voor de nieuwsbrief kan door een e-mail te sturen aan ef.veldman@windesheim.nl met als onderwerp ‘afmelden nieuwsbrief SDM’.
  
 
 Logo
Windesheim – Shared Decision Making RAAK PRO, projectnummer 102926
.
Volg ons via YouTube
Volg ons via Twitter
Volg ons via Facebook
Overall
Uw gegevens
Lectoraat innoveren in de ouderenzorg
Overig
Contact
© 2015 Hogeschool Windesheim - Privacy - Algemene voorwaarden - Disclaimer